นาฏมวยไทย

นาฏมวยไทย

มวยไทยถือได้ว่าเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมมากๆจากหลายประเทศ แต่มวยไทยยังนำมาเป็นการแสดงที่ผสมผสานศาสตร์การต่อสู้ของมวยไทย ให้เข้ากับจังหวะและดนตรี อย่าง นาฏมวยไทย เป็นการแสดงที่พัฒนารูปแบบมาจากศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวของไทย หรือที่เรียกโดยทั่วไปว่ามวยไทย โดยได้มีการผสมผสานเข้ากับศาสตร์มนด้านของศิลปะการแสดง มีการนำเสนอในรูปแบบที่อิสระ โดยสามารถแบ่งได้เป็น 2 องค์ประกอบคือ

นาฏมวยไทย
  • องค์ประกอบหลัก โดยก่อนการแสดง จะต้องไหว้ครูมวยไทยเป็นลำดับแรก ถือเป็นจารีตประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา โดยใช้กระบวนท่ามวยไทย ประกอบด้วย ท่าหมัด ท่าเท้า ท่าเข่า ท่าศอก และท่าแม่ไม้ลูกไม้มวยไทยต่าง ๆ
  • องค์ประกอบรอง คือเครื่องแต่งกาย ที่เน้นความเป็นไทย และถูกต้องตามหลักของมวยไทย สวมมงคลศีรษะ ผ้าพันมือ และสวมประเจียด มีท่ามวยสร้างสรรค์ เช่น กระโดดโยนตัวก่อนการออกอาวุธ ท่ามวยแสดงทั้งแนวดิ่งและแนวราบ ท่ามวยที่ผสมผสานการโยนตัว อีกทั้งความแข็งแรงในการทำท่ามวย และได้มีการผสมผสานเรื่องราวในท้องถิ่น วรรณคดี และวรรณกรรมไทย มาเป็นแนวคิดในการนำเสนอ เพื่อให้เกิดความสมบูรณ์แบบ และดนตรีที่ใช้ เป็นทำนองไม่มีเนื้อร้อง จังหวะสนุกสนาน
นาฏมวยไทย

เครื่องแต่งกายของนาฏมวยไทย

เสื้อ – จะเป็นเสื้อกั๊ก แขนกุด คอตั้ง ผ่าบริเวณด้านหลัง ช่วงตัวสั้น
โจงกระเบน กางเกง – มีรูปแบบการตัดเย็บเป็นกางเกงที่หน้าตาเหมือนโจงกระเบน ต้องมีความกระชับ เพราะการออกท่ามวยต้องมีการกระโดดต่อตัว ถีบ ถ้าหากออกแบบให้รัดรูปจนเกินไป อาจทำให้กางเกงขาดระหว่างการแสดงได้

ผ้าผูกเอว – เครื่องแต่งกายของนาฏมวยไทย นากจากอุปกรณ์บังคับ อย่างมงคลศีรษะ ประเจียดแขน ผ้าพันมือ เสื้อ และกางเกง ผ้าผูกเอว ถือเป็นอีกสิ่งที่สำคัญในการแต่งกาย โดยผ้าผูกเอวสามารถผูกได้หลายแบบ ตามการออกแบบของชุดนั้น ๆ อีกทั้งยังมีการผูกผ้าผืนเดียวและสองผืนคู่เพื่อให้เกิดสีสัน เช่น สีดำตัดสีแดง สีขาวตัดสีดำ สีทองตัดสีแดง เพื่อเสริมให้เครื่องแต่งกายนั้นดูสมบูรณ์สวยงามยิ่งขึ้น

นาฏมวยไทย

ดนตรี
ในการแสดงนาฏมวยไทย ดนตรีนับว่ามีความสำคัญรองลงมาจากท่ามวยไทย รูปแบบเพลงสำหรับประกอบการแสดง จะใช้เพลงที่มีแต่ทำนองบรรเลง ไม่มีเนื้อร้อง เครื่องดนตรีจะใช้เป็นเครื่องดนตรีไทยหรือสากลก็ได้ แต่ถ้าเป็นเครื่องดนตรีสากล จะต้องมีเครื่องดนตรีไทยแทรกอยู่ด้วยเป็นส่วนหนึ่งของเพลง เช่น ปี่มวย กลอง เปิงมาง เพื่อให้เพลงมีลักษณะที่สื่อความหมายถึงความเป็นไทย นิยมใช้ทำนองที่สนุก เร็ว ให้ความรู้สึกในเชิงต่อสู้ สามารถนำดนตรีพื้นบ้านมาดัดแปลง หรือปรับโน้ตได้ เช่น การใช้ทำนองเชิด แต่แปลงโน้ตในบางช่วงของเพลง ให้เข้ากับการแสดง และสามารถใส่เสียงประกอบ ประเภทเสียงเลียนแบบธรรมชาติ เช่น ฟ้าผ่า ฟ้าร้อง เสียงสัตว์ หรือเสียงของัวละครนั้น ๆ เพื่อให้การดำเนินเรื่องมีความสนุก เร้าใจ น่าติดตาม ทำให้การแสดงมีความสมบูรณ์แบบมากขึ้น

การนำเสนอ
การแสดงนาฏมวยไทยส่วนใหญ่ มักจะนำเสนอเรื่องราวในท้องถิ่น หรือวรรณคดีไทยมานำเสนอ เช่น พรานบุญจับกินรี หรือการนำเอาเรื่องราวประวัติศาสตร์ เช่น ตำนานการต่อสู้ของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช มาเป็นรูปแบบในการนำเสนอ ทั้งนี้ เพื่อให้การแสดงดูแล้วมีความเข้าใจ สามารถใช้ฉากและอุปกรณ์อื่น ๆ มาประกอบการแสดงได้ โดยยังคงรูปแบบของมวยไทยเอาไว้